به نام خدا

مختصری درباره رهبر شهید، آیت‌ا... سیدعلی خامنه‌ای و رسالتش

آیت‌ا... شهید، سیدعلی خامنه‌ای، در سال 1318 ه. ش. در مشهد به دنیا آمد و در نهم اسفند 1404 ه. ش. در دفترش در تهران با تعدادی از افراد خانواده‌اش، بر اثر بمباران آمریکایی-صهیونی به شهادت رسید و بدین طریق، عمر 86 ساله‌اش را صرف تعلیم، تربیت، آگاهی‌بخشی، مجاهده، سیر و سلوک معنوی، ترویج دین و اخلاق، نظام‌سازی، مقاومت در برابر ستم و استکبار، تقویت بنیه علمی و نظامی کشور، اعتلای فرهنگ اسلامی و ایرانی و در نهایت ایثار و شهادت کرد.

از جهتی، دوره زندگی تأثیرگذار این رهبر شهید را می‌توان در دو بخش کلی تقسیم کرد: دوره اول، از زمان تولد تا پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 ه. ش. و دوره دوم، از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تا زمان شهادتش در نهم اسفند 1404.

دوره اول:

این دوره حدودا 39 ساله را در فراگیری علوم مقدماتی، سطح و دروس خارج حوزوی در مشهد، نجف و قم، نزد اساتیدی همچون آیت‌ا... میلانی، امام خمینی، علامه طباطبائی و ... ، سپری کرد و محتوای ادبی فارسی، از قبیل گلستان سعدی را از مادرش آموخت و آنچه را فراگرفت، بدان عمل کرد و در صحنه اجتماع در مساجد امام حسن (ع) و کرامت مشهد و نیز در جاهای مختلف دیگر، به ذهن و ضمیر مخاطبان علاقه‌مند و مستعد، انتقال داد.

یکی از کارهای علمی وی، ترجمه فارسی برخی از آثار عربی، از قبیل کتاب «صلح امام حسن (ع)» و برخی از آثار سید قطب بود؛ ضمن آنکه آثار فارسی در زمینه‌های مختلف دینی و مذهبی، از جمله کتاب‌های «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، «انسان 250 ساله»، «درایة الحدیث» و ... را نگاشته‌است.

از دیگر فعالیت‌های وی، آگاهی‌بخشی دینی، اجتماعی و سیاسی بود که به مناسبت‌های گوناگون انجام می‌گرفت و در پی آن چه بسا موجب بازداشت، زندانی‌شدن و تبعیدش می‌شد. یکی از این موارد را می‌توان تبعید وی به ایرانشهر سیستان و بلوچستان در آذرماه سال 1356 ه. ش. نام برد.

از فعالیت‌های اجتماعی و مردمی وی، کمک‌رسانی به سیل‌زدگان ایرانشهر در تیرماه 1357 ه. ش. و زلزله‌زدگان طبس در آذرماه 1357 ه. ش. بود.

همچنین از حضور مؤثر ایشان در وقایع و حوادث قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، سخنرانی‌های پرشور و آتشین در تظاهرات مردمی علیه رژیم ستمشاهی را در مشهد می‌توان یاد نمود.

همچنان که در موارد مختصر فوق، ملاحظه می‌شود، فعالیت‌ها و تلاش‌های آن شهید مجاهد، در دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، در زمینه‌های گوناگون علمی، فرهنگی، دینی، اجتماعی و سیاسی بوده که با توجه به ارتباط با امام خمینی، عملا در جهت زمینه‌سازی برای پیروزی انقلاب اسلامی صورت می‌گرفته است[1].

دوره دوم:

دوره دوم زندگی رهبر و امام شهید، از پیروزی انقلاب اسلامی، یعنی از 22 بهمن 1357 ه. ش. آغاز می‌شود و به تاریخ نهم اسفندماه 1404 ه. ش. ، یعنی روز بمباران بیت رهبری به شهادت وی و تعدادی از اعضای خانواده‌اش از جمله نوه دختری سه ساله‌اش، به پایان می‌رسد.

در این دوره مهم، آیت‌ا... خامنه‌ای با ارتباط فعال با امام خمینی و با روحیه اخلاص، صداقت، بصیرت بالا، شجاعت و فداکاری و بسیاری دیگر از خصوصیات مثبت و تأثیرگذار، یکی از شخصیت‌های محوری و مؤثر در تثبیت و دفاع از جمهوری اسلامی، مطرح می‌شود. اینک به برخی از این محورها به اختصار، اشاره می‌شود:

با پیروزی انقلاب اسلامی از مشهد به تهران می‌آید و یکی از مشاوران مهم و اساسی امام خمینی-رهبر انقلاب اسلامی- می‌شود و به عنوان عضو شورای انقلاب و نماینده امام در شورای عالی دفاع، مراقبت تام و تمام از کیان انقلاب اسلامی را مد نظر قرار می‌دهد و نسبت به مخاطرات انقلاب اسلامی توسط برخی از روشنفکران غربزده و عوامل نفوذی در پست‌های مهم، هشدارهای لازم را به امام خمینی می‌دهد و مردم را نیز از این مخاطرات، آگاه می‌کند.

آیت‌ا... خامنه‌ای از سوی بنیانگذار انقلاب اسلامی در 24 دی 1358 ه. ش. به امامت جمعه تهران منصوب می‌شود و با بیانی رسا و شیوا، به طرح مباحث اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و به عنوان خطیبی پرتوان و محبوب، مورد استقبال نمازگزاران و قاطبه ملت ایران قرار می‌گیرد. وی در ششم تیرماه 1360 ه. ش. در مسجد ابوذر تهران، در هنگام سخنرانی مورد سوء قصد منافقین قرار می‌گیرد که آسیب وارده به دست راست وی، تا پایان عمرش باقی می‌ماند. وی در این زمان، نماینده و مجلس شورای اسلامی نیز بوده‌است.

آیت‌ا... خامنه‌ای، پس از رحلت امام نیز در فرصت‌های مقتضی، نماز جمعه تهران را برگزار می‌کرد. و در برهه‌های حساس، مسایل کشور را تبیین و وظایف مسئولان و مردم را متذکر می‌شد.

آیت‌ا... خامنه‌ای در دو دوره به عنوان رییس‌جمهور اسلامی ایران از جانب مردم، انتخاب می‌شود و مورد تنفیذ و تأیید امام خمینی قرار می‌گیرد. ریاست جمهوری وی از 17 مهر 1360 ه. ش. آغاز و تا 25 مرداد 1368 ه. ش.، ادامه می‌یابد. این دوره با مدیریت جهادی ایشان و با تأکید بر حفظ ارزش‌ها و اصالت‌های انقلاب اسلامی اداره می‌شد.

پس از رحلت امام خمینی در 13 خرداد 1368 ه. ش.، آیت‌ا... خامنه‌ای به عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری در 14 خرداد 1368 ه. ش. تعیین شد و سکان مدیریت کلان کشور را به دست گرفت و تا زمان شهادت، 37 سال مطابق خط مشی امام خمینی و با اجرای بصیرت‌افزایی درباره جریانات گوناگون پیش‌آمده، باعث می‌شد مردم متدین و آگاه، عملا به حمایت از سیاست‌های اعلامی بپردازند و به عنوان تبعیت از ولایت فقیه، در صحنه‌های اجتماعی و سیاسی حضور یابند.

 مرجعیت آیت‌ا... خامنه‌ای در سال 1373 ه. ش. ، پس از رحلت آیت‌ا... محمدعلی اراکی، توسط جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اعلام شد. وی در کتاب «أجوبة الإستفتائات»، پاسخ‌هایی به إستفتائات شیعیان، داده‌است.

یکی از مهم‌ترین سیاست‌های رهبری شهید خامنه‌ای، ایستادگی در برابر سیاست‌های تهاجمی، سلطه‌گرایانه و استکباری آمریکا و دشمنی‌های صهیونی بود که در ابتدای سال 1404 ه. ش. ، آمریکا و اسرائیل، بسیار صریح، سیاست جنگجویانه خود را ظهور و بروز دادند؛ گرچه این جنگ بیشتر از 12 روز به طول نیانجامید که آمریکا و اسرائیل متجاوز خواستار آتش‌بس شدند. سپس این دو رژیم جنایتکار با تقویت قوای نظامی و با استفاده از امکانات و تجهیزات مستقرشده در کشورهای حوزه خلیج فارس و منطقه غرب آسیا بار دیگر در اسفندماه 1404 ه. ش. ، با ترور و حملات وحشیانه به فرماندهان، مسئولان کشوری و خانواده‌های آنان و برخی از تأسیسات زیربنایی و حتی مدرسه کودکان در میناب و مجموعه بیت رهبری و خانواده‌های وی را مورد بمباران قرار دادند که منجر به شهادت بسیاری و از جمله رهبر فقیه، عادل، ظلم‌ستیز، فرهنگ‌پرور، مروج مذهب تشیع و سیاستمداری ضد استکبار گردید.

البته آن رهبر شهید چند روز قبل از شهادتش، به این امر، تصریح کرده بود که اگر حادثه‌ای رخ دهد، خداوند، مردم ایران را مبعوث خواهد کرد که در مقاومت علیه نظام سلطه، کار را تمام خواهند کرد و بدین طریق، ملت مقاوم و نستوه ایران، از زمان شهادت آن رهبر بزرگ، تا کنون به حفاظت از کشور خود قیام کرده و تحت رهبری آیت‌ا... سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، به عنوان سومین رهبر نظام جمهوری اسلامی، به راه ایستادگی و تلاش برای حفظ کیان کشور در مقابل نظام سلطه و تجاوز، تا دفع شر بیگانگان، سر از پا نخواهند شناخت.

خلاصه آن که آنچه را رهبر شهید ما، قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان رسالتش انجام داد، در زمینه‌های ترویج و ارتقای فرهنگ اسلام و تشیع، خدمت به مردم، تلاش برای کوتاه کردن دست نظام ستمشاهی و ایادی وابسته به آمریکا و اسرائیل، استقرار و تثبیت نظام جمهوری اسلامی، حضور در میدان جنگ و دیپلماسی جهت حفظ میهن اسلامی و دستاوردهای نظام، تقویت بنیه علمی، فناوری، پزشکی و نظامی، جهت بنیانگذاری جنبه تمدنی نظام جمهوری اسلامی، تشکیل جبهه مقامت اسلامی از ایران تا لبنان و فلسطین به منظور مقابله با خطرات استکبار جهانی و صهیونیسم و در نهایت، شهادت وی برای تضمین اخلاص و صداقت و وفاداری نسبت به امر مهمی بود که ملت عزیز ایران در شعار سه‌گانه استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی مطرح کرده بود.

روحش شاد و راهش پررهرو باد

قدرت ا... خیاطیان

استاد دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان

13/04/1405

[1]  علاقه‌مندان به شرح حال و زندگی آیت‌ا... شهید، سیدعلی خامنه‌ای در محدوده سال‌های 1318 - 1357 ه. ش. ، می‌توانند به کتاب «شرح اسم» نوشته هدایت‌ا... بهبودی، از انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، مراجعه کنند.